{"id":1713,"date":"2026-06-13T07:51:01","date_gmt":"2026-06-13T05:51:01","guid":{"rendered":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/?p=1713"},"modified":"2026-06-12T19:56:29","modified_gmt":"2026-06-12T17:56:29","slug":"betonowe-haldy-za-unijne-miliony","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/2026\/06\/13\/betonowe-haldy-za-unijne-miliony\/","title":{"rendered":"Betonowe ha\u0142dy za unijne miliony"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mia\u0142a by\u0107 zielona przestrze\u0144 rekreacyjna dla mieszka\u0144c\u00f3w. Mia\u0142 by\u0107 nowoczesny park, wi\u0119cej zieleni i miejsce odpoczynku dla rodzin z G\u0105dowa. Tymczasem wielu spacerowicz\u00f3w przeciera oczy ze zdumienia, widz\u0105c efekt ko\u0144cowy inwestycji przy ulicy Idzikowskiego. Zamiast starannie urz\u0105dzonej przestrzeni cz\u0119\u015b\u0107 odwiedzaj\u0105cych wita widok przypominaj\u0105cy plac rozbi\u00f3rkowy \u2013 wielkie kopce ziemi wymieszanej z betonowym gruzem.<\/strong><\/p>\n<p>Mieszka\u0144cy G\u0105dowa przecieraj\u0105 oczy ze zdumienia, widz\u0105c betonowe ha\u0142dy w nowym parku przy ul. Idzikowskiego. Inwestycja, kt\u00f3rej ca\u0142kowity koszt wed\u0142ug miejskich dokument\u00f3w ma si\u0119gn\u0105\u0107 oko\u0142o <strong data-start=\"1089\" data-end=\"1104\">12,5 mln z\u0142<\/strong>, mia\u0142a by\u0107 przyk\u0142adem nowoczesnej zielonej rewitalizacji. Tymczasem jedn\u0105 z najbardziej rzucaj\u0105cych si\u0119 w oczy atrakcji sta\u0142y si\u0119 usypane z gruzu i betonu tzw. \u201eg\u00f3rki ruderalne\u201d<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Jak t\u0142umacz\u0105 urz\u0119dnicy, nie jest to ani niedoko\u0144czona budowa, ani efekt oszcz\u0119dno\u015bci. To \u015bwiadomy element projektu okre\u015blany mianem \u201eg\u00f3rek ruderalnych\u201d i \u201egalerii ruderalnej\u201d. Wed\u0142ug autor\u00f3w koncepcji betonowe rumowiska maj\u0105 nawi\u0105zywa\u0107 do historii miejsca, wspiera\u0107 bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 oraz prezentowa\u0107 proces naturalnego zarastania gruzu przez ro\u015blinno\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Problem polega na tym, \u017ce przeci\u0119tny mieszkaniec nie widzi tam ani ekologicznej rewolucji, ani \u015bwiatowej klasy urbanistyki. Widzi po prostu stert\u0119 betonu w \u015brodku parku.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Trudno si\u0119 temu dziwi\u0107. Od lat w\u0142adze Wroc\u0142awia przekonuj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w o konieczno\u015bci \u201eodbetonowywania\u201d miasta. Kolejne place przechodz\u0105 metamorfozy, usuwa si\u0119 fragmenty nawierzchni, sadzi drzewa i zak\u0142ada \u0142\u0105ki kwietne. Tymczasem przy Idzikowskiego za publiczne pieni\u0105dze powsta\u0142a atrakcja polegaj\u0105ca na wyeksponowaniu gruzu pochodz\u0105cego z rozbi\u00f3rek.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Jeszcze bardziej zaskakuje argumentacja urz\u0119dnik\u00f3w. Mieszka\u0144cy s\u0142ysz\u0105 bowiem, \u017ce beton pozostawiono celowo, poniewa\u017c z czasem zostanie rozkruszony przez mr\u00f3z, deszcz i korzenie ro\u015blin. Innymi s\u0142owy \u2013 wydano miliony z\u0142otych na inwestycj\u0119, kt\u00f3rej jednym z g\u0142\u00f3wnych za\u0142o\u017ce\u0144 jest obserwowanie, jak przyroda przez kolejne lata pr\u00f3buje naprawi\u0107 to, co cz\u0142owiek pozostawi\u0142 po sobie.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Nie brakuje g\u0142os\u00f3w, \u017ce mamy do czynienia z kolejnym przyk\u0142adem rosn\u0105cego rozd\u017awi\u0119ku pomi\u0119dzy wizjami projektant\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w a oczekiwaniami zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w. Ci ostatni chcieliby przede wszystkim estetycznych park\u00f3w, zadbanych alejek, nowych drzew, plac\u00f3w zabaw i miejsc wypoczynku. Zamiast tego otrzymuj\u0105 tablice edukacyjne wyja\u015bniaj\u0105ce, dlaczego sterta gruzu jest w rzeczywisto\u015bci nowoczesn\u0105 form\u0105 zagospodarowania przestrzeni.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Wroc\u0142awscy urz\u0119dnicy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce projekt zosta\u0142 doceniony podczas mi\u0119dzynarodowego kongresu po\u015bwi\u0119conego zielonej infrastrukturze. Problem w tym, \u017ce mieszka\u0144cy nie spaceruj\u0105 po mi\u0119dzynarodowych konkursach architektonicznych, lecz po w\u0142asnym osiedlu. To oni na co dzie\u0144 korzystaj\u0105 z parku i to oni oceniaj\u0105, czy wydane publiczne pieni\u0105dze prze\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Historia parku przy Idzikowskiego stawia wi\u0119c szersze pytanie o kierunek miejskich inwestycji. Czy samorz\u0105d powinien realizowa\u0107 kosztowne eksperymenty urbanistyczne zrozumia\u0142e g\u0142\u00f3wnie dla ekspert\u00f3w i projektant\u00f3w, czy raczej ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 w oczekiwania mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy oczekuj\u0105 prostych, funkcjonalnych i estetycznych rozwi\u0105za\u0144?<\/p>\n<p>Dzi\u015b wielu wroc\u0142awian ma poczucie, \u017ce zamiast parku otrzyma\u0142o lekcj\u0119 ideologii wsp\u00f3\u0142czesnej architektury krajobrazu. Lekcj\u0119 kosztown\u0105, kontrowersyjn\u0105 i \u2013 s\u0105dz\u0105c po reakcjach mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 wyj\u0105tkowo trudn\u0105 do zaakceptowania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mia\u0142a by\u0107 zielona przestrze\u0144 rekreacyjna dla mieszka\u0144c\u00f3w. Mia\u0142 by\u0107 nowoczesny park, wi\u0119cej zieleni i miejsce odpoczynku dla rodzin z G\u0105dowa. Tymczasem wielu spacerowicz\u00f3w przeciera oczy ze zdumienia, widz\u0105c efekt ko\u0144cowy inwestycji przy ulicy Idzikowskiego. Zamiast starannie urz\u0105dzonej przestrzeni cz\u0119\u015b\u0107 odwiedzaj\u0105cych wita widok przypominaj\u0105cy plac rozbi\u00f3rkowy \u2013 wielkie kopce ziemi wymieszanej z betonowym gruzem. Mieszka\u0144cy G\u0105dowa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"double-sidebar","sidebar":"single-left","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"floatbottom","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"250","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"no-crop","single_post_gallery_size":"crop-715"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"Wroc\u0142aw t\u0142umaczy mieszka\u0144com, \u017ce sterta gruzu to nowoczesna ekologia"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[34,1],"tags":[1247,1246,400,237,1248,1243,43,1228,39,207,1244,632,85,1245],"coauthors":[77],"class_list":["post-1713","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wroclaw","category-wiadomosci","tag-architektura-krajobrazu","tag-beton","tag-dolny-slask","tag-ekologia","tag-fundusze-unijne","tag-gadow","tag-hot-news","tag-inwestycje-miejskie","tag-jacek-sutryk","tag-mieszkancy","tag-park-idzikowskiego","tag-rewitalizacja","tag-wroclaw","tag-zarzad-zieleni-miejskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1713"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1715,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1713\/revisions\/1715"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1713"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}