{"id":1720,"date":"2026-06-13T09:13:37","date_gmt":"2026-06-13T07:13:37","guid":{"rendered":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/?p=1720"},"modified":"2026-06-13T09:13:37","modified_gmt":"2026-06-13T07:13:37","slug":"pamiec-przywrocona-w-walbrzychu-upamietniono-ofiary-filii-obozu-gross-rosen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/2026\/06\/13\/pamiec-przywrocona-w-walbrzychu-upamietniono-ofiary-filii-obozu-gross-rosen\/","title":{"rendered":"Pami\u0119\u0107 przywr\u00f3cona. W Wa\u0142brzychu upami\u0119tniono ofiary filii obozu Gross-Rosen"},"content":{"rendered":"<p class=\"isSelectedEnd\"><strong>Jeszcze kilkadziesi\u0105t lat temu by\u0142o to miejsce naznaczone cierpieniem, niewolnicz\u0105 prac\u0105 i ludzk\u0105 tragedi\u0105. Dzi\u015b sta\u0142o si\u0119 przestrzeni\u0105 pami\u0119ci i edukacji historycznej. W Wa\u0142brzychu ods\u0142oni\u0119to tablice upami\u0119tniaj\u0105ce ofiary niemieckiego nazistowskiego obozu pracy AL Waldenburg \u2013 filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen.<\/strong><\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w ramach projektu edukacyjno-wychowawczego \u201ePami\u0119\u0107 Pokole\u0144\u201d, realizowanego przez Zesp\u00f3\u0142 Szkolno-Przedszkolny nr 2 w Wa\u0142brzychu we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 we Wroc\u0142awiu, Muzeum Gross-Rosen w Rogo\u017anicy oraz szeregiem lokalnych instytucji i organizacji.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Obchody rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w intencji ofiar. Nast\u0119pnie uczestnicy spotkali si\u0119 w szkole, gdzie m\u0142odzie\u017c przygotowa\u0142a poruszaj\u0105cy program artystyczny po\u015bwi\u0119cony losom wi\u0119\u017ani\u00f3w niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele w\u0142adz samorz\u0105dowych, duchowie\u0144stwa, \u015brodowisk kombatanckich oraz instytucji zajmuj\u0105cych si\u0119 ochron\u0105 pami\u0119ci historycznej.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Kulminacyjnym momentem uroczysto\u015bci by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie dwuj\u0119zycznych tablic informacyjno-historycznych przy ulicy Kr\u00f3lewieckiej, w miejscu funkcjonowania dawnego podobozu Gross-Rosen. To w\u0142a\u015bnie tutaj jesieni\u0105 1944 roku Niemcy utworzyli ob\u00f3z pracy AL Waldenburg, w kt\u00f3rym osadzono oko\u0142o 650 \u017cydowskich wi\u0119\u017ani\u00f3w pochodz\u0105cych g\u0142\u00f3wnie z Polski, ale tak\u017ce z Belgii, Francji, Holandii, Niemiec i W\u0119gier.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 osadzonych trafi\u0142a do Wa\u0142brzycha z likwidowanych oboz\u00f3w pracy Organizacji Schmelt oraz z obozu koncentracyjnego P\u0142asz\u00f3w. Wi\u0119\u017aniowie byli zmuszani do ci\u0119\u017ckiej pracy na rzecz niemieckiego przemys\u0142u wojennego, a w ostatnich miesi\u0105cach wojny r\u00f3wnie\u017c do kopania row\u00f3w przeciwczo\u0142gowych. Ob\u00f3z otacza\u0142o podw\u00f3jne ogrodzenie z drutu kolczastego, kt\u00f3rego wewn\u0119trzna cz\u0119\u015b\u0107 znajdowa\u0142a si\u0119 pod napi\u0119ciem elektrycznym.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Dok\u0142adna liczba ofiar AL Waldenburg nie jest dzi\u015b znana. Historycy ustalili jednak, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rzy zmarli w ostatnich miesi\u0105cach funkcjonowania obozu, zosta\u0142a pochowana na cmentarzu \u017cydowskim w Wa\u0142brzychu.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Szczeg\u00f3lny wymiar wydarzeniu nadaje fakt, \u017ce przez wiele lat historia tego miejsca pozostawa\u0142a niemal nieobecna w \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w. Po wojnie teren dawnego obozu wykorzystywa\u0142o Wojsko Polskie, a nast\u0119pnie przekszta\u0142cono go w osiedle mieszkaniowe. Dzi\u015b niewiele os\u00f3b zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce codzienne \u017cycie toczy si\u0119 w miejscu, gdzie przed osiemdziesi\u0119ciu laty rozgrywa\u0142 si\u0119 dramat setek ludzi.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Przy zachowanym do dzi\u015b s\u0142upie bramnym dawnego obozu \u2013 jednym z nielicznych materialnych \u015bwiadk\u00f3w tamtych wydarze\u0144 \u2013 ods\u0142oni\u0119to tablice przedstawiaj\u0105ce histori\u0119 AL Waldenburg i losy jego wi\u0119\u017ani\u00f3w. Uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142o z\u0142o\u017cenie kwiat\u00f3w oraz zapalenie zniczy.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Inicjatorzy przedsi\u0119wzi\u0119cia podkre\u015blaj\u0105, \u017ce celem projektu by\u0142o nie tylko upami\u0119tnienie ofiar niemieckiego nazistowskiego terroru, ale r\u00f3wnie\u017c przekazanie wiedzy m\u0142odemu pokoleniu. Dzi\u0119ki temu historia miejsca, kt\u00f3re przez lata pozostawa\u0142o zapomniane, zosta\u0142a na nowo wpisana w pami\u0119\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Wa\u0142brzycha.<\/p>\n<p>Ods\u0142oni\u0119cie tablic stanowi wa\u017cny krok w przywracaniu pami\u0119ci o ofiarach niemieckiego systemu obozowego na Dolnym \u015al\u0105sku i przypomina, \u017ce nawet w pozornie zwyczajnych miejscach kryj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto tragiczne karty historii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeszcze kilkadziesi\u0105t lat temu by\u0142o to miejsce naznaczone cierpieniem, niewolnicz\u0105 prac\u0105 i ludzk\u0105 tragedi\u0105. Dzi\u015b sta\u0142o si\u0119 przestrzeni\u0105 pami\u0119ci i edukacji historycznej. W Wa\u0142brzychu ods\u0142oni\u0119to tablice upami\u0119tniaj\u0105ce ofiary niemieckiego nazistowskiego obozu pracy AL Waldenburg \u2013 filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w ramach projektu edukacyjno-wychowawczego \u201ePami\u0119\u0107 Pokole\u0144\u201d, realizowanego przez Zesp\u00f3\u0142 Szkolno-Przedszkolny nr 2 w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1721,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"double-sidebar","sidebar":"single-left","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"floatbottom","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"250","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"no-crop","single_post_gallery_size":"crop-715"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":"Przy ulicy Kr\u00f3lewieckiej ods\u0142oni\u0119to tablice przypominaj\u0105ce histori\u0119 niemieckiego nazistowskiego obozu AL Waldenburg. W uroczysto\u015bci uczestniczyli uczniowie, historycy, samorz\u0105dowcy i przedstawiciele IPN."},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,35],"tags":[1253,400,717,875,146,1255,306,849,1257,1254,1258,143,876,454,1095,1256],"coauthors":[77],"class_list":["post-1720","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci","category-region","tag-al-waldenburg","tag-dolny-slask","tag-edukacja-historyczna","tag-gross-rosen","tag-historia","tag-holocaust","tag-ii-wojna-swiatowa","tag-ipn-wroclaw","tag-krolewiecka","tag-muzeum-gross-rosen","tag-nazizm","tag-niemcy","tag-niemieckie-obozy-koncentracyjne","tag-pamiec-historyczna","tag-walbrzych","tag-zespol-szkolno-przedszkolny-nr-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1722,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1720\/revisions\/1722"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1720"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}