{"id":3398,"date":"2026-10-26T07:03:12","date_gmt":"2026-10-26T05:03:12","guid":{"rendered":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/?p=3398"},"modified":"2026-10-25T17:08:19","modified_gmt":"2026-10-25T15:08:19","slug":"kolejarzy-nie-udalo-sie-rzucic-na-kolana-wroclaw-oddal-hold-bohaterom-protestu-glodowego-z-1980-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/2026\/10\/26\/kolejarzy-nie-udalo-sie-rzucic-na-kolana-wroclaw-oddal-hold-bohaterom-protestu-glodowego-z-1980-roku\/","title":{"rendered":"\u201eKolejarzy nie uda\u0142o si\u0119 rzuci\u0107 na kolana\u201d. Wroc\u0142aw odda\u0142 ho\u0142d bohaterom protestu g\u0142odowego z 1980 roku"},"content":{"rendered":"<p><strong>Przed 46 laty zdecydowali si\u0119 na dramatyczny protest, by upomnie\u0107 si\u0119 o godno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107 i prawa polskich kolejarzy. Przez sze\u015b\u0107 dni odmawiali przyjmowania posi\u0142k\u00f3w, przeciwstawiaj\u0105c si\u0119 komunistycznej w\u0142adzy, kt\u00f3ra przez dziesi\u0119ciolecia pozbawia\u0142a pracownik\u00f3w mo\u017cliwo\u015bci rzeczywistego decydowania o w\u0142asnym losie. W niedziel\u0119, 25 pa\u017adziernika, we Wroc\u0142awiu odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce Protest G\u0142odowy Kolejarzy z 1980 roku. Obchody 46. rocznicy wydarzenia zgromadzi\u0142y przedstawicieli dolno\u015bl\u0105skiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d, duchowie\u0144stwa i \u015brodowisk patriotycznych. Oddano r\u00f3wnie\u017c ho\u0142d ks. Stanis\u0142awowi Orzechowskiemu \u201eOrzechowi\u201d, kapelanowi i duchowemu opiekunowi protestuj\u0105cych.<\/strong><\/p>\n<p>Wroc\u0142aw ponownie przypomnia\u0142 o jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w historii dolno\u015bl\u0105skiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W niedziel\u0119, 25 pa\u017adziernika, odby\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wne uroczysto\u015bci zwi\u0105zane z 46. rocznic\u0105 Protestu G\u0142odowego Kolejarzy, kt\u00f3rzy jesieni\u0105 1980 roku podj\u0119li walk\u0119 o godne warunki pracy i poszanowanie swoich praw.<\/p>\n<p>Obchody rozpocz\u0119\u0142a Msza \u015awi\u0119ta w kaplicy Wieczystej Adoracji \u201eNIEBO\u201d na Dworcu G\u0142\u00f3wnym PKP we Wroc\u0142awiu. Eucharystii przewodniczy\u0142 biskup pomocniczy archidiecezji wroc\u0142awskiej Jacek Kici\u0144ski. Nast\u0119pnie uczestnicy uroczysto\u015bci oddali ho\u0142d bohaterom wydarze\u0144 sprzed 46 lat, sk\u0142adaj\u0105c kwiaty pod pomnikiem \u015bw. Katarzyny Aleksandryjskiej, patronki kolejarzy. W obchodach uczestniczy\u0142 mi\u0119dzy innymi dyrektor wroc\u0142awskiego oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, dr hab. Kamil Dworaczek, kt\u00f3ry przypomnia\u0142 historyczne znaczenie protestu oraz determinacj\u0119 jego uczestnik\u00f3w.<\/p>\n<p>W swoim wyst\u0105pieniu dr hab. Kamil Dworaczek podkre\u015bli\u0142, \u017ce jesieni\u0105 1980 roku polscy kolejarze walczyli nie tylko o popraw\u0119 swojej sytuacji materialnej, ale r\u00f3wnie\u017c o co\u015b znacznie wa\u017cniejszego \u2013 przywr\u00f3cenie nale\u017cnej im godno\u015bci.<\/p>\n<blockquote><p>Postulaty strajkuj\u0105cych dotyczy\u0142y warunk\u00f3w pracy, warunk\u00f3w p\u0142acowych, funkcjonowania przedsi\u0119biorstwa PKP. By\u0142y to postulaty godno\u015bciowe, bo o godno\u015b\u0107 wtedy chodzi\u0142o<\/p><\/blockquote>\n<p>\u2013 przypomnia\u0142 historyk.<\/p>\n<p>Dyrektor wroc\u0142awskiego IPN zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce protest niewielkiej grupy pracownik\u00f3w sta\u0142 si\u0119 symbolem sprzeciwu ca\u0142ego \u015brodowiska kolejarskiego wobec komunistycznego systemu.<\/p>\n<blockquote><p>W\u00f3wczas tych trzydziestu kilku kolejarzy \u201ewstawa\u0142o z kolan\u201d, a za nimi z kolan wstawali wszyscy polscy kolejarze. Mimo stanu wojennego, mimo represji lat 80., kolejarzy nie uda\u0142o si\u0119 ponownie rzuci\u0107 na kolana<\/p><\/blockquote>\n<p>\u2013 podkre\u015bli\u0142 dr hab. Kamil Dworaczek.<\/p>\n<p>S\u0142owa te przypomnia\u0142y, \u017ce protest z 1980 roku by\u0142 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c sporem pracowniczym. Stanowi\u0142 wyraz przebudzenia spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re po latach przymusu i ograniczania wolno\u015bci zacz\u0119\u0142o otwarcie domaga\u0107 si\u0119 poszanowania swoich praw. 21 pa\u017adziernika 1980 roku w \u015bwietlicy Lokomotywowni Wroc\u0142aw G\u0142\u00f3wny 34 delegat\u00f3w kolejarskiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci Polski rozpocz\u0119\u0142o protest g\u0142odowy.<\/p>\n<p>By\u0142a to decyzja wyj\u0105tkowo trudna i wymagaj\u0105ca ogromnej determinacji. Kolejarze domagali si\u0119 mi\u0119dzy innymi podwy\u017cek wynagrodze\u0144, poprawy warunk\u00f3w pracy oraz realizacji postulat\u00f3w zg\u0142aszanych wcze\u015bniej przedstawicielom komunistycznych w\u0142adz. Protestowali tak\u017ce przeciwko przewlekaniu rejestracji NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n<p>Wyb\u00f3r g\u0142od\u00f3wki nie by\u0142 przypadkowy. Pracownicy kolei doskonale zdawali sobie spraw\u0119 z tego, jak powa\u017cne konsekwencje dla funkcjonowania pa\u0144stwa mog\u0142oby mie\u0107 ca\u0142kowite zatrzymanie ruchu poci\u0105g\u00f3w. Postanowili wi\u0119c wywrze\u0107 presj\u0119 na w\u0142adzach, nie doprowadzaj\u0105c jednocze\u015bnie do parali\u017cu transportu i utrudnienia \u017cycia milionom Polak\u00f3w.<\/p>\n<p>Ich protest szybko zyska\u0142 poparcie mieszka\u0144c\u00f3w Wroc\u0142awia oraz \u015brodowisk zwi\u0105zkowych z ca\u0142ego kraju. Pod lokomotywowni\u0105 gromadzili si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy chcieli okaza\u0107 strajkuj\u0105cym solidarno\u015b\u0107. Nap\u0142ywa\u0142y wyrazy wsparcia, a kolejne delegacje przyje\u017cd\u017ca\u0142y do Wroc\u0142awia, by zamanifestowa\u0107 jedno\u015b\u0107 z g\u0142oduj\u0105cymi. Protest zako\u0144czy\u0142 si\u0119 nad ranem 27 pa\u017adziernika, po 141 godzinach odmawiania posi\u0142k\u00f3w. Cztery dni p\u00f3\u017aniej, 31 pa\u017adziernika, podpisano porozumienie z przedstawicielami w\u0142adz, przewiduj\u0105ce realizacj\u0119 wi\u0119kszo\u015bci postulat\u00f3w.<\/p>\n<p>Cho\u0107 p\u00f3\u017aniejsze egzekwowanie uzgodnionych zobowi\u0105za\u0144 nie nale\u017ca\u0142o do \u0142atwych, wydarzenia we wroc\u0142awskiej lokomotywowni zapisa\u0142y si\u0119 jako jeden z fundament\u00f3w niezale\u017cnego ruchu zwi\u0105zkowego w Polskich Kolejach Pa\u0144stwowych.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lne miejsce w historii protestu zajmuje ks. Stanis\u0142aw Orzechowski \u201eOrzech\u201d, jeden z najbardziej zas\u0142u\u017conych duszpasterzy powojennego Wroc\u0142awia. Kap\u0142an towarzyszy\u0142 kolejarzom podczas g\u0142od\u00f3wki, wspieraj\u0105c ich modlitw\u0105, rozmow\u0105 i osobist\u0105 obecno\u015bci\u0105. W najtrudniejszych momentach pomaga\u0142 podtrzymywa\u0107 ducha wsp\u00f3lnoty i dodawa\u0142 odwagi protestuj\u0105cym.<\/p>\n<p>26 pa\u017adziernika 1980 roku odprawi\u0142 Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 przy lokomotywowni, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jednym z najbardziej symbolicznych wydarze\u0144 ca\u0142ego protestu. Dla wielu uczestnik\u00f3w tamtych wydarze\u0144 obecno\u015b\u0107 duchownego by\u0142a \u015bwiadectwem, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 pozostaje blisko ludzi pracy, wspieraj\u0105c ich w zmaganiach o godno\u015b\u0107 i podstawowe prawa.<\/p>\n<p>Ks. Orzechowski przez kolejne lata pozosta\u0142 wierny temu powo\u0142aniu. W stanie wojennym wspiera\u0142 osoby represjonowane i ich rodziny, a jako kapelan dolno\u015bl\u0105skiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d oraz wieloletni duszpasterz akademicki \u201eWawrzyn\u00f3w\u201d wychowywa\u0142 kolejne pokolenia wroc\u0142awian. Jego postawa na trwa\u0142e wpisa\u0142a si\u0119 w histori\u0119 miasta oraz polskiej drogi do wolno\u015bci.<\/p>\n<p>Tegoroczne obchody rocznicy protestu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 ju\u017c w sobot\u0119, 24 pa\u017adziernika. Jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 by\u0142o uroczyste ods\u0142oni\u0119cie skweru im. ks. Stanis\u0142awa Orzechowskiego \u201eOrzecha\u201d przy ulicy Peronowej, po zachodniej stronie Dworca G\u0142\u00f3wnego we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n<p>W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele w\u0142adz samorz\u0105dowych, duchowie\u0144stwa, dolno\u015bl\u0105skiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d, wychowankowie legendarnego duszpasterza, a tak\u017ce uczestnicy historycznej g\u0142od\u00f3wki z 1980 roku. Uroczystego ods\u0142oni\u0119cia dokonali wiceprezydent Wroc\u0142awia Jakub Mazur oraz radny Jaros\u0142aw Krauze. Tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 kap\u0142ana po\u015bwi\u0119ci\u0142 bp Jacek Kici\u0144ski. Nadanie skwerowi imienia \u201eOrzecha\u201d stanowi wyraz wdzi\u0119czno\u015bci wobec cz\u0142owieka, kt\u00f3ry przez dziesi\u0119ciolecia pozostawa\u0142 blisko mieszka\u0144c\u00f3w Wroc\u0142awia, \u015brodowisk akademickich i ludzi pracy.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/p7quyO79UYM?si=Tj21xblYTpvr3ylM\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><br \/>\nUroczysto\u015bci towarzyszy\u0142 r\u00f3wnie\u017c premierowy pokaz filmu \u201eOrzech i kolejarze\u201d, po\u015bwi\u0119conego zwi\u0105zkom duchownego z uczestnikami protestu oraz jego roli w wydarzeniach, kt\u00f3re przed 46 laty rozegra\u0142y si\u0119 we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n<p>Pami\u0119\u0107 o historycznej g\u0142od\u00f3wce przybli\u017ca tak\u017ce wystawa fotograficzna prezentowana w holu Dworca Wroc\u0142aw G\u0142\u00f3wny. Ekspozycja zawiera archiwalne zdj\u0119cia dokumentuj\u0105ce protest z pa\u017adziernika 1980 roku. Ukazuje jego uczestnik\u00f3w, atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 w lokomotywowni oraz wydarzenia, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii polskiego ruchu zwi\u0105zkowego.<\/p>\n<p>Dla wsp\u00f3\u0142czesnych podr\u00f3\u017cnych jest to okazja do poznania ludzi, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie we Wroc\u0142awiu zdecydowali si\u0119 na tak niezwyk\u0142y akt odwagi. Wystawa przypomina r\u00f3wnie\u017c, \u017ce historia \u201eSolidarno\u015bci\u201d nie ogranicza si\u0119 do wydarze\u0144 w Stoczni Gda\u0144skiej. R\u00f3wnie wa\u017cne \u015bwiadectwa walki o wolno\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107 polskich pracownik\u00f3w odnajdziemy na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n<p>Obchody 46. rocznicy Protestu G\u0142odowego Kolejarzy by\u0142y nie tylko okazj\u0105 do wspomnienia historycznych wydarze\u0144, lecz tak\u017ce przypomnieniem warto\u015bci, kt\u00f3re leg\u0142y u podstaw narodzin \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Wierno\u015b\u0107 Ojczy\u017anie, odpowiedzialno\u015b\u0107 za drugiego cz\u0142owieka, odwaga w obronie prawdy oraz gotowo\u015b\u0107 do osobistego po\u015bwi\u0119cenia pozostaj\u0105 ponadczasowym dziedzictwem ludzi, kt\u00f3rzy przeciwstawili si\u0119 komunistycznemu zniewoleniu.<\/p>\n<p>Jesieni\u0105 1980 roku trzydziestu czterech kolejarzy podj\u0119\u0142o protest, kt\u00f3ry odbi\u0142 si\u0119 szerokim echem w ca\u0142ej Polsce. Ich determinacja dowiod\u0142a, \u017ce nawet niewielka grupa ludzi, kieruj\u0105ca si\u0119 poczuciem sprawiedliwo\u015bci i wsp\u00f3lnoty, potrafi przeciwstawi\u0107 si\u0119 pozornie wszechmocnej w\u0142adzy. Dzi\u015b, po 46 latach, Wroc\u0142aw ponownie odda\u0142 im nale\u017cny ho\u0142d.<\/p>\n<p>Protest G\u0142odowy Kolejarzy pozostaje jednym z najwa\u017cniejszych \u015bwiadectw walki o ludzk\u0105 godno\u015b\u0107 w powojennej historii Dolnego \u015al\u0105ska. Jego uczestnicy pokazali, \u017ce solidarno\u015b\u0107 nie jest pustym has\u0142em, lecz zobowi\u0105zaniem wymagaj\u0105cym odwagi, wyrzecze\u0144 i odpowiedzialno\u015bci za innych. Ich postawa zas\u0142uguje na wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i pami\u0119\u0107 kolejnych pokole\u0144 Polak\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przed 46 laty zdecydowali si\u0119 na dramatyczny protest, by upomnie\u0107 si\u0119 o godno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107 i prawa polskich kolejarzy. Przez sze\u015b\u0107 dni odmawiali przyjmowania posi\u0142k\u00f3w, przeciwstawiaj\u0105c si\u0119 komunistycznej w\u0142adzy, kt\u00f3ra przez dziesi\u0119ciolecia pozbawia\u0142a pracownik\u00f3w mo\u017cliwo\u015bci rzeczywistego decydowania o w\u0142asnym losie. W niedziel\u0119, 25 pa\u017adziernika, we Wroc\u0142awiu odby\u0142y si\u0119 uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce Protest G\u0142odowy Kolejarzy z 1980 roku. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3399,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"double-sidebar","sidebar":"single-left","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"floatbottom","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"250","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"no-crop","single_post_gallery_size":"crop-715"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,34],"tags":[400,308,441,43,149,2458,1219,507,2789,104,506,85],"coauthors":[77],"class_list":["post-3398","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci","category-wroclaw","tag-dolny-slask","tag-dworzec-glowny","tag-historia-wroclawia","tag-hot-news","tag-ipn","tag-kamil-dworaczek","tag-nszz-solidarnosc","tag-orzech","tag-protest-glodowy-kolejarzy","tag-solidarnosc","tag-stanislaw-orzechowski","tag-wroclaw"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3400,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3398\/revisions\/3400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3398"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}