{"id":3453,"date":"2026-10-29T06:43:34","date_gmt":"2026-10-29T04:43:34","guid":{"rendered":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/?p=3453"},"modified":"2026-10-29T11:19:02","modified_gmt":"2026-10-29T09:19:02","slug":"wroclaw-zaczyna-badac-grunt-pod-budowe-metra-na-dworcu-swiebodzkim-ruszyly-odwierty-na-glebokosc-30-metrow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/2026\/10\/29\/wroclaw-zaczyna-badac-grunt-pod-budowe-metra-na-dworcu-swiebodzkim-ruszyly-odwierty-na-glebokosc-30-metrow\/","title":{"rendered":"Metro we Wroc\u0142awiu czy medialny spektakl? Ruszy\u0142y odwierty, cho\u0107 eksperci podwa\u017caj\u0105 op\u0142acalno\u015b\u0107 inwestycji"},"content":{"rendered":"

W\u0142adze Wroc\u0142awia i Dolnego \u015al\u0105ska og\u0142aszaj\u0105 pierwszy krok w kierunku budowy podziemnej kolei. Na Dworcu \u015awiebodzkim rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 odwierty geologiczne si\u0119gaj\u0105ce 30 metr\u00f3w w g\u0142\u0105b ziemi. Samorz\u0105dowcy kre\u015bl\u0105 wizj\u0119 nowoczesnego systemu transportowego, kt\u00f3ry w przysz\u0142o\u015bci mia\u0142by odmieni\u0107 komunikacj\u0119 w stolicy regionu. Problem w tym, \u017ce niedawny raport Centrum Unijnych Projekt\u00f3w Transportowych jednoznacznie wskazuje na brak ekonomicznego uzasadnienia dla budowy klasycznego metra we Wroc\u0142awiu. Tymczasem dla zapowiadanego tunelu kolejowego wci\u0105\u017c nie ma zatwierdzonego kosztorysu, harmonogramu ani finansowania. Nie spos\u00f3b wi\u0119c unikn\u0105\u0107 pytania, czy efektownie nag\u0142o\u015bnione odwierty s\u0105 rzeczywistym prze\u0142omem inwestycyjnym, czy przede wszystkim kolejnym elementem samorz\u0105dowej polityki wizerunkowej.<\/strong><\/p>\n

W \u015brod\u0119, 28 pa\u017adziernika, na terenie Dworca \u015awiebodzkiego rozpocz\u0119to badania geologiczne, kt\u00f3re maj\u0105 pozwoli\u0107 oceni\u0107 mo\u017cliwo\u015bci budowy podziemnego tunelu kolejowego. Na zlecenie Dolno\u015bl\u0105skiej S\u0142u\u017cby Dr\u00f3g i Kolei wykonano dwa odwierty badawcze si\u0119gaj\u0105ce oko\u0142o 30 metr\u00f3w pod powierzchni\u0119 gruntu. Pobrane pr\u00f3bki maj\u0105 umo\u017cliwi\u0107 okre\u015blenie warunk\u00f3w geologicznych, poziomu w\u00f3d gruntowych oraz technologii, jaka mog\u0142aby zosta\u0107 zastosowana podczas ewentualnej budowy.<\/p>\n

Samorz\u0105dowcy przedstawili rozpocz\u0119cie bada\u0144 jako istotny moment w historii przygotowa\u0144 do budowy wroc\u0142awskiej kolei podziemnej. Marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego Pawe\u0142 Gancarz wskazywa\u0142, \u017ce wyniki odwiert\u00f3w maj\u0105 pom\u00f3c w ustaleniu rzeczywistych mo\u017cliwo\u015bci technicznych inwestycji. Prezydent Wroc\u0142awia Jacek Sutryk przekonywa\u0142 natomiast o potrzebie podejmowania ambitnych decyzji infrastrukturalnych w zwi\u0105zku z rozwojem aglomeracji. S\u0119k w tym, \u017ce rozpocz\u0119cie bada\u0144 gruntu nie oznacza rozpocz\u0119cia budowy metra ani nawet przes\u0105dzenia, \u017ce taka inwestycja powstanie.<\/p>\n

Zaledwie kilka tygodni przed rozpocz\u0119ciem odwiert\u00f3w opublikowano raport Centrum Unijnych Projekt\u00f3w Transportowych, przygotowany na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Dokument zatytu\u0142owany \u201eOd kolei aglomeracyjnej po metro. Analiza mo\u017cliwo\u015bci rozwoju transportu wysokoprzepustowego w polskich metropoliach\u201d obj\u0105\u0142 dwana\u015bcie najwi\u0119kszych polskich aglomeracji, w tym Wroc\u0142aw.<\/p>\n

Eksperci przeanalizowali mi\u0119dzy innymi prognozy liczby pasa\u017cer\u00f3w, struktur\u0119 urbanistyczn\u0105, koszty realizacji inwestycji oraz mo\u017cliwo\u015bci finansowe samorz\u0105d\u00f3w. Wnioski dotycz\u0105ce klasycznego metra we Wroc\u0142awiu okaza\u0142y si\u0119 ma\u0142o optymistyczne.<\/p>\n

Z przeprowadzonych analiz wynika, \u017ce obecna skala ruchu pasa\u017cerskiego nie uzasadnia budowy kosztownego, autonomicznego systemu podziemnego. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w wi\u0119ksz\u0105 efektywno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez rozw\u00f3j szybkich tramwaj\u00f3w, tworzenie bezkolizyjnych odcink\u00f3w torowisk oraz lepsz\u0105 integracj\u0119 istniej\u0105cej infrastruktury z kolej\u0105 aglomeracyjn\u0105.<\/p>\n

Co szczeg\u00f3lnie istotne, raport wskazuje, \u017ce korzy\u015bci z budowy klasycznego metra we Wroc\u0142awiu nie by\u0142yby proporcjonalne do poniesionych koszt\u00f3w inwestycyjnych. Warto te\u017c przyjrze\u0107 si\u0119 skali potencjalnych wydatk\u00f3w. Wed\u0142ug opracowania CUPT budowa kilometra klasycznego metra mo\u017ce kosztowa\u0107 od oko\u0142o 500 mln z\u0142 do ponad miliarda z\u0142otych.<\/p>\n

W przypadku kilkunastokilometrowej trasy oznacza\u0142oby to wielomiliardowe nak\u0142ady, nie uwzgl\u0119dniaj\u0105c p\u00f3\u017aniejszych koszt\u00f3w utrzymania. Nie s\u0105 to oczywi\u015bcie wyliczenia dotycz\u0105ce konkretnego tunelu planowanego na Dworcu \u015awiebodzkim. Pokazuj\u0105 jednak, dlaczego eksperci zwracaj\u0105 tak du\u017c\u0105 uwag\u0119 na ekonomiczn\u0105 racjonalno\u015b\u0107 inwestycji podziemnych.<\/p>\n

Trzeba jednak zaznaczy\u0107, \u017ce najnowszy raport nie przekre\u015bla wszystkich koncepcji prowadzenia poci\u0105g\u00f3w pod centrum Wroc\u0142awia. Jego negatywna ocena dotyczy przede wszystkim budowy klasycznego, odr\u0119bnego systemu metra, funkcjonuj\u0105cego niezale\u017cnie od istniej\u0105cej sieci kolejowej.<\/p>\n

Tymczasem w\u0142adze Wroc\u0142awia i wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego proponuj\u0105 nieco inne rozwi\u0105zanie. Chodzi o tunel \u015brednicowy, kt\u00f3ry umo\u017cliwia\u0142by przejazd poci\u0105g\u00f3w regionalnych i aglomeracyjnych przez centrum miasta. Taki system wykorzystywa\u0142by istniej\u0105ce linie kolejowe, a podziemna infrastruktura stanowi\u0142aby ich uzupe\u0142nienie.<\/p>\n

Ju\u017c we wrze\u015bniu, po publikacji raportu CUPT, wroc\u0142awski magistrat przekonywa\u0142, \u017ce wnioski ekspert\u00f3w nie s\u0105 sprzeczne z planami samorz\u0105du. To rozr\u00f3\u017cnienie jest istotne. Nie mo\u017cna bowiem na podstawie raportu dotycz\u0105cego klasycznego metra automatycznie uzna\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c konkretny tunel kolejowy pod \u015awiebodzkim by\u0142by ekonomicznie nieuzasadniony.<\/p>\n

Z drugiej strony wci\u0105\u017c nie przedstawiono szczeg\u00f3\u0142owej analizy koszt\u00f3w i korzy\u015bci, kt\u00f3ra potwierdza\u0142aby op\u0142acalno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie tego rozwi\u0105zania. Tym bardziej zastanawia spos\u00f3b komunikowania przedsi\u0119wzi\u0119cia, w kt\u00f3rym okre\u015blenie \u201emetro\u201d odgrywa tak istotn\u0105 rol\u0119.<\/p>\n

Rozpocz\u0119cie bada\u0144 geologicznych jest naturalnym elementem przygotowa\u0144 do du\u017cych inwestycji infrastrukturalnych. Trudno kwestionowa\u0107 sens sprawdzania warunk\u00f3w gruntowych, skoro od ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci zale\u017c\u0105 mo\u017cliwo\u015bci techniczne i koszty budowy.<\/p>\n

Nie oznacza to jednak, \u017ce dwa odwierty stanowi\u0105 prze\u0142om pozwalaj\u0105cy ju\u017c dzi\u015b m\u00f3wi\u0107 o realnej perspektywie uruchomienia podziemnej kolei. Na obecnym etapie nie zatwierdzono przebiegu tunelu, nie przygotowano ostatecznego projektu budowlanego ani nie wskazano \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania.<\/p>\n

Nie wiadomo r\u00f3wnie\u017c, jak wysoki by\u0142by koszt ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia i czy przewidywane korzy\u015bci transportowe uzasadnia\u0142yby jego realizacj\u0119. W takich okoliczno\u015bciach prezentowanie rozpocz\u0119cia bada\u0144 jako pierwszego kroku do budowy \u201emetra\u201d mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie dzia\u0142ania obliczonego r\u00f3wnie\u017c na efekt medialny.<\/p>\n

Powstaje bowiem zasadnicze pytanie: czy mieszka\u0144com Wroc\u0142awia przedstawiono realny projekt inwestycyjny, czy na razie atrakcyjn\u0105 wizj\u0119, kt\u00f3rej realizacja pozostaje ca\u0142kowicie niepewna? Nie ma podstaw, by twierdzi\u0107, \u017ce odwierty wykonano wy\u0142\u0105cznie na potrzeby promocji w\u0142adz samorz\u0105dowych. S\u0105 to rzeczywiste badania techniczne, kt\u00f3rych wyniki mog\u0105 by\u0107 przydatne podczas dalszego planowania inwestycji.<\/p>\n

Mo\u017cna jednak zasadnie krytykowa\u0107 spos\u00f3b przedstawiania ich znaczenia opinii publicznej. W ko\u0144cu pomi\u0119dzy pobraniem pr\u00f3bek gruntu a uruchomieniem wielokilometrowego tunelu kolejowego istnieje ogromna r\u00f3\u017cnica \u2013 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem skali prac, jak i wymaganych pieni\u0119dzy.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie wymowny jest fakt, \u017ce dyskusja o podziemnej kolei rozpoczyna si\u0119 w miejscu, kt\u00f3re od kilkudziesi\u0119ciu lat pozostaje wy\u0142\u0105czone z regularnego ruchu pasa\u017cerskiego. Ostatnie poci\u0105gi odjecha\u0142y z Dworca \u015awiebodzkiego w 1991 roku.<\/p>\n

Od tego czasu zabytkowa stacja s\u0142u\u017cy przede wszystkim jako przestrze\u0144 handlowa i us\u0142ugowa. Pomys\u0142y przywr\u00f3cenia jej kolejowej funkcji pojawia\u0142y si\u0119 wielokrotnie, a mieszka\u0144cy regularnie s\u0142yszeli kolejne zapowiedzi. Jeszcze w 2023 roku przedstawiciele samorz\u0105du wskazywali, \u017ce pierwsze poci\u0105gi mog\u0142yby powr\u00f3ci\u0107 na \u015awiebodzki w 2026 roku.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej termin przesuwano. Obecnie oficjalne za\u0142o\u017cenia programu Kolej Plus przewiduj\u0105 wznowienie ruchu w 2029 roku. Nie ma przy tym gwarancji, \u017ce r\u00f3wnie\u017c ten harmonogram nie ulegnie zmianie. Realizacja zale\u017cy od zako\u0144czenia przygotowa\u0144 projektowych, uzyskania decyzji administracyjnych i przeprowadzenia prac budowlanych.<\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce reaktywacja naziemnej infrastruktury Dworca \u015awiebodzkiego oraz budowa podziemnego tunelu to dwa odr\u0119bne przedsi\u0119wzi\u0119cia. Pierwsze jest ju\u017c obj\u0119te konkretnym programem inwestycyjnym. Drugie pozostaje na etapie bada\u0144 i analiz. Trudno wi\u0119c nie dostrzec pewnego paradoksu: zanim uda\u0142o si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 regularne poci\u0105gi na istniej\u0105ce perony, mieszka\u0144com przedstawiono ju\u017c wizj\u0119 znacznie bardziej ambitnej i kosztownej kolei podziemnej.<\/p>\n

Wed\u0142ug wst\u0119pnych koncepcji podziemny tunel m\u00f3g\u0142by rozpoczyna\u0107 si\u0119 w rejonie estakady G\u0105dowskiej, prowadzi\u0107 pod Dworcem \u015awiebodzkim, a nast\u0119pnie w kierunku Wroc\u0142awia G\u0142\u00f3wnego. W ten spos\u00f3b \u015awiebodzki sta\u0142by si\u0119 stacj\u0105 przelotow\u0105, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 prowadzenie poci\u0105g\u00f3w przez \u015bcis\u0142e centrum miasta.<\/p>\n

Rozwi\u0105zanie mia\u0142oby przede wszystkim odci\u0105\u017cy\u0107 istniej\u0105c\u0105 estakad\u0119 kolejow\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do Dworca G\u0142\u00f3wnego. To jeden z najbardziej obci\u0105\u017conych fragment\u00f3w wroc\u0142awskiego w\u0119z\u0142a, wykorzystywany zar\u00f3wno przez po\u0142\u0105czenia dalekobie\u017cne, jak i regionalne. Samorz\u0105dowcy przedstawiaj\u0105 wizj\u0119 poci\u0105g\u00f3w aglomeracyjnych kursuj\u0105cych z dziewi\u0119ciu kierunk\u00f3w wjazdowych z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 nawet co 10\u201315 minut.<\/p>\n

Pod wzgl\u0119dem transportowym za\u0142o\u017cenia s\u0105 atrakcyjne. Odpowiednio zaprojektowana sie\u0107 kolejowa mog\u0142aby poprawi\u0107 dojazdy z podwroc\u0142awskich miejscowo\u015bci, ograniczy\u0107 korki i zwi\u0119kszy\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 komunikacji zbiorowej. Ale nawet je\u017celi pomys\u0142 ma potencjalne zalety, nie oznacza to jeszcze, \u017ce jego realizacja b\u0119dzie finansowo racjonalna.<\/p>\n

Nale\u017ca\u0142oby przede wszystkim por\u00f3wna\u0107 spodziewane efekty tunelu z mo\u017cliwo\u015bciami wynikaj\u0105cymi z rozbudowy istniej\u0105cych tor\u00f3w, modernizacji w\u0119z\u0142a kolejowego i rozwoju szybkich po\u0142\u0105cze\u0144 tramwajowych. Bez takiej analizy nie spos\u00f3b oceni\u0107, czy podziemna trasa rzeczywi\u015bcie stanowi najlepszy spos\u00f3b wydawania publicznych pieni\u0119dzy.<\/p>\n

Wroc\u0142aw bez w\u0105tpienia potrzebuje rozwoju infrastruktury transportowej. Dynamicznie rozrastaj\u0105ca si\u0119 aglomeracja, codzienne dojazdy z okolicznych miejscowo\u015bci oraz ograniczenia istniej\u0105cego uk\u0142adu kolejowego stanowi\u0105 realne wyzwania. Nie ka\u017cde ambitne przedsi\u0119wzi\u0119cie musi jednak automatycznie oznacza\u0107 racjonaln\u0105 inwestycj\u0119.<\/p>\n

W przypadku podziemnej kolei zasadnicze pytania dotycz\u0105 koszt\u00f3w, przewidywanej liczby pasa\u017cer\u00f3w, czasu realizacji i mo\u017cliwo\u015bci zapewnienia finansowania. Na obecnym etapie samorz\u0105dowcy nie udzielili jeszcze na nie wyczerpuj\u0105cych odpowiedzi. Tymczasem sam spos\u00f3b prezentowania odwiert\u00f3w mo\u017ce budowa\u0107 przekonanie, \u017ce Wroc\u0142aw wkroczy\u0142 ju\u017c na drog\u0119 do budowy metra, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci dopiero sprawdzane s\u0105 podstawowe warunki techniczne.<\/p>\n

Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce przysz\u0142e analizy wyka\u017c\u0105 zasadno\u015b\u0107 tunelu kolejowego. R\u00f3wnie mo\u017cliwe jest jednak, \u017ce koszty oka\u017c\u0105 si\u0119 niewsp\u00f3\u0142mierne do przewidywanych korzy\u015bci albo realizacja zostanie odsuni\u0119ta na nieokre\u015blon\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Rozpocz\u0119te odwierty s\u0105 faktem. Metro pozostaje wizj\u0105. A mieszka\u0144cy maj\u0105 prawo oczekiwa\u0107 od w\u0142adz samorz\u0105dowych, \u017ce zanim rozpoczn\u0105 kolejn\u0105 kampani\u0119 informacyjn\u0105 o wielkiej inwestycji, przedstawi\u0105 konkretny rachunek ekonomiczny i realistyczny harmonogram.<\/p>\n

Po 35 latach oczekiwania na powr\u00f3t poci\u0105g\u00f3w na Dworzec \u015awiebodzki trudno dziwi\u0107 si\u0119 sceptycyzmowi wobec kolejnych efektownych zapowiedzi. Bo o skuteczno\u015bci samorz\u0105dowc\u00f3w nie \u015bwiadczy liczba konferencji prasowych i prezentowanych koncepcji, lecz inwestycje, z kt\u00f3rych mieszka\u0144cy mog\u0105 rzeczywi\u015bcie korzysta\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u0142adze Wroc\u0142awia i Dolnego \u015al\u0105ska og\u0142aszaj\u0105 pierwszy krok w kierunku budowy podziemnej kolei. Na Dworcu \u015awiebodzkim rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 odwierty geologiczne si\u0119gaj\u0105ce 30 metr\u00f3w w g\u0142\u0105b ziemi. Samorz\u0105dowcy kre\u015bl\u0105 wizj\u0119 nowoczesnego systemu transportowego, kt\u00f3ry w przysz\u0142o\u015bci mia\u0142by odmieni\u0107 komunikacj\u0119 w stolicy regionu. Problem w tym, \u017ce niedawny raport Centrum Unijnych Projekt\u00f3w Transportowych jednoznacznie wskazuje na brak […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3454,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"double-sidebar","sidebar":"single-left","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"floatbottom","share_float_style":"share-normal","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"250","post_calculate_word_method":"str_word_count","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_popup_post":"1","show_comment_section":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"1"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"no-crop","single_post_gallery_size":"crop-715"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[34,1],"tags":[144,43,2827,39,2824,127,2294,428,234,2825,85,2826],"coauthors":[77],"class_list":["post-3453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wroclaw","category-wiadomosci","tag-dworzec-swiebodzki","tag-hot-news","tag-inwestycje-kolejowe","tag-jacek-sutryk","tag-kolej-podziemna","tag-koleje-dolnoslaskie","tag-metro-we-wroclawiu","tag-pawel-gancarz","tag-transport-publiczny","tag-tunel-kolejowy","tag-wroclaw","tag-wroclawska-kolej-metropolitalna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3453"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3461,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3453\/revisions\/3461"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3453"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/prawywroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}