Na wrocławskim Rynku odbyła się symboliczna ceremonia umycia pomnika Aleksandra hrabiego Fredry. Wydarzenie, zorganizowane przez Fundację Rodzina Rodła, było okazją nie tylko do zadbania o jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta, ale także do przypomnienia jego niezwykłej historii oraz trzech ważnych jubileuszy przypadających w 2026 roku.
W tym roku mija 70 lat od ponownego odsłonięcia pomnika na wrocławskim Rynku, 150 lat od śmierci Aleksandra Fredry oraz 170 lat od pobytu komediopisarza na Śląsku i we Wrocławiu.
Choć dziś trudno wyobrazić sobie Rynek bez siedzącego na fotelu Fredry, monument nie powstał we Wrocławiu. Został wykonany przez wybitnego rzeźbiarza Leonarda Marconiego i odsłonięty we Lwowie w 1897 roku z inicjatywy tamtejszego Koła Literacko-Artystycznego.
Po II wojnie światowej, gdy Lwów znalazł się poza granicami Polski, pomnik trafił najpierw do Wilanowa, a następnie został przewieziony do Wrocławia. Na Rynku ponownie odsłonięto go 15 lipca 1956 roku, w 80. rocznicę śmierci pisarza.
Podczas wydarzenia przypomniano również historię tablicy znajdującej się na podstawie pomnika. Przez wiele lat widniała na niej informacja sugerująca, że monument został „wzniesiony we Wrocławiu”, co nie odpowiadało historycznym faktom.
Na początku XXI wieku prezes Fundacji Rodzina Rodła Tadeusz Szczyrbak rozpoczął starania o zmianę inskrypcji. Po wielomiesięcznych działaniach Rada Miejska Wrocławia w 2001 roku wyraziła zgodę na umieszczenie nowej tablicy. Od 2002 roku cokół przypomina, że pomnik został wzniesiony we Lwowie w 1897 roku przez Leonarda Marconiego i przeniesiony do Wrocławia w 1956 roku. Obok znalazł się również przedwojenny herb Lwowa.
Organizatorzy podkreślali, że pomnik Fredry jest nie tylko jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Wrocławia, ale także ważnym świadectwem ciągłości polskiej historii i pamięci o Kresach.
Dzisiejsza ceremonia miała przypomnieć, że historia monumentu jest nierozerwalnie związana zarówno z przedwojennym Lwowem, jak i powojennym Wrocławiem – miastem, do którego wraz z jego mieszkańcami trafiła również część kresowego dziedzictwa.
Na zakończenie wydarzenia zapowiedziano również sobotnie obchody jubileuszowe przy pomniku Aleksandra Fredry, połączone z prezentacją projektu jego upamiętnienia.
