„Jesteśmy Polakami”, „Polak Polakowi bratem”, „Polska Matką naszą” – te słowa przed 89 laty wypowiedzieli rodacy, którzy w nazistowskich Niemczech odważnie upominali się o swoją narodową tożsamość. Ich testament pozostaje żywy do dziś. 7 marca 2027 roku we Wrocławiu odbędą się obchody 89. rocznicy ogłoszenia Prawd Polaków spod Znaku Rodła. Fundacja Rodzina Rodła już teraz zaprasza do współtworzenia uroczystości, zwracając się szczególnie do szkół, organizacji harcerskich, młodzieżowych orkiestr, zespołów ludowych i środowisk polonijnych. To okazja, by nie tylko przypomnieć chlubną kartę polskiej historii, ale również wesprzeć tych, którzy od lat dbają o przekazywanie patriotycznego dziedzictwa kolejnym pokoleniom.
W czasach, gdy coraz częściej dyskutuje się o znaczeniu tożsamości narodowej, wychowaniu patriotycznym i przywiązaniu do tradycji, szczególnej wartości nabierają inicjatywy przypominające o dorobku Polaków, którzy nawet w najtrudniejszych warunkach nie wyrzekli się swojej Ojczyzny. Jedną z takich inicjatyw są organizowane we Wrocławiu doroczne obchody Prawd Polaków spod Znaku Rodła. Przyszłoroczne wydarzenie będzie już XXIII ogólnopolską edycją Święta Polskiej Młodzieży spod Znaku Rodła.
Za przygotowanie obchodów odpowiada Fundacja Rodzina Rodła, której prezesem jest Tadeusz Szczyrbak – od wielu lat zaangażowany w popularyzowanie historii Związku Polaków w Niemczech oraz pielęgnowanie jego dziedzictwa.
6 marca 1938 roku w berlińskim Theater des Volkes odbył się I Kongres Polaków w Niemczech. W zgromadzeniu uczestniczyło około pięciu tysięcy przedstawicieli polskiej społeczności, która pomimo narastających prześladowań ze strony narodowosocjalistycznych władz nie zamierzała rezygnować ze swojej tożsamości.
To właśnie podczas kongresu uroczyście ogłoszono Pięć Prawd Polaków spod Znaku Rodła:
- Jesteśmy Polakami.
- Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci.
- Polak Polakowi bratem.
- Co dzień Polak Narodowi służy.
- Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle.
Te proste, a zarazem niezwykle wymowne zasady stały się swoistym katechizmem polskości. Przypominały o znaczeniu wspólnoty narodowej, wiary, solidarności, codziennej służby Ojczyźnie oraz szacunku dla jej historii i tradycji.
Ich ogłoszenie w samym sercu hitlerowskich Niemiec było aktem szczególnej odwagi. Polacy skupieni w Związku Polaków w Niemczech prowadzili działalność oświatową, kulturalną, gospodarczą i społeczną, broniąc prawa do zachowania języka ojczystego i narodowej odrębności.
Symbolem tej wspólnoty stało się Rodło – znak przedstawiający bieg Wisły z zaznaczonym Krakowem. Powstał jako symbol jedności z Ojczyzną w sytuacji, gdy posługiwanie się tradycyjnymi polskimi symbolami narodowymi napotykało ograniczenia ze strony władz niemieckich.
Po wybuchu II wojny światowej wielu działaczy Związku Polaków w Niemczech spotkały brutalne represje. Byli aresztowani, więzieni w obozach koncentracyjnych, a część z nich została zamordowana. Tym większego znaczenia nabiera dzisiaj pamięć o ich działalności i ideowym dziedzictwie.
Nieprzypadkowo współczesne obchody Prawd Polaków spod Znaku Rodła organizowane są właśnie we Wrocławiu. Stolica Dolnego Śląska od lat jest jednym z najważniejszych ośrodków pielęgnowania pamięci o przedwojennych Polakach żyjących w granicach Niemiec. Szczególną rolę odgrywa w tym Fundacja Rodzina Rodła, która poprzez wydarzenia rocznicowe, spotkania historyczne oraz inicjatywy edukacyjne przypomina o dorobku tych środowisk.
Wrocławskie uroczystości tradycyjnie gromadzą przedstawicieli różnych pokoleń i środowisk. Łączą pamięć historyczną z modlitwą za Ojczyznę, działalnością kulturalną oraz wychowaniem patriotycznym młodzieży. Organizatorzy określają Wrocław mianem „stolicy spod Znaku Rodła w XXI wieku”, podkreślając znaczenie miasta dla kontynuowania tej tradycji.
Nie chodzi jednak wyłącznie o przypominanie historycznych dat i postaci. Istotą działalności Rodziny Rodła jest przekonanie, że patriotyzm powinien wyrażać się również w codziennym życiu – poprzez odpowiedzialność za rodzinę, pracę dla dobra wspólnego, pielęgnowanie polskiej kultury i przekazywanie narodowych wartości następnym pokoleniom.
Kolejne ogólnopolskie obchody zaplanowano na niedzielę, 7 marca 2027 roku, we Wrocławiu. Będą one związane z 89. rocznicą historycznego kongresu berlińskiego. Przygotowania już się rozpoczęły, a organizatorzy zachęcają do zgłaszania propozycji, które mogłyby wzbogacić przyszłoroczne wydarzenie.
Tadeusz Szczyrbak, prezes Zarządu Fundacji Rodzina Rodła, wystosował zaproszenie skierowane szczególnie do delegacji szkolnych, młodzieżowych orkiestr, środowisk harcerskich, zespołów folklorystycznych i młodych artystów z całej Polski.
Do udziału zachęcani są również Polacy mieszkający poza granicami Ojczyzny, dla których dziedzictwo Rodła może mieć szczególnie osobiste znaczenie. Na tym etapie szczegółowy program uroczystości dopiero powstaje. Fundacja pozostaje otwarta na propozycje i inicjatywy osób oraz instytucji pragnących zaangażować się w przygotowania.
To ważne zaproszenie przede wszystkim do nauczycieli, wychowawców i rodziców. Spotkanie z historią Rodła może stać się dla młodego pokolenia niezwykłą lekcją patriotyzmu, przypominającą, że polskość nie zawsze była czymś oczywistym i bezpiecznym, a jej zachowanie wymagało niekiedy wielkiej odwagi i poświęcenia.
Organizacja ogólnopolskich uroczystości, działalność edukacyjna i podtrzymywanie pamięci o zapomnianych bohaterach nie odbywają się same. Wymagają czasu, pracy społecznej, współpracy wielu środowisk oraz odpowiedniego wsparcia organizacyjnego i finansowego.
Fundacja Rodzina Rodła, powołana w 2022 roku, kontynuuje wieloletnie działania na rzecz popularyzowania polskiego dziedzictwa narodowego. Jej działalność obejmuje przedsięwzięcia historyczne, edukacyjne i kulturalne, skierowane zarówno do mieszkańców Polski, jak i naszych rodaków za granicą. Dlatego warto odpowiedzieć na apel organizatorów.
Wsparcie Rodziny Rodła może przybierać różne formy – od osobistego uczestnictwa w uroczystościach, zgłaszania szkolnych delegacji i przygotowywania występów artystycznych, po współpracę przy organizacji wydarzenia, promowanie jego idei czy udzielenie fundacji wsparcia finansowego.
Osoby i instytucje zainteresowane działalnością fundacji mogą przekazać darowiznę na jej cele statutowe, korzystając z informacji zamieszczonych na oficjalnej stronie internetowej.
W czasach, gdy tak wiele mówi się o kryzysie więzi społecznych i potrzebie odbudowy wspólnoty, inicjatywy takie jak Święto Polskiej Młodzieży spod Znaku Rodła zasługują na uwagę i życzliwe wsparcie. Pozwalają bowiem przypominać, że patriotyzm to nie tylko pamięć o przeszłości, ale również obowiązek wobec przyszłości.
Za kilka miesięcy Wrocław po raz kolejny stanie się miejscem spotkania ludzi, którym bliskie są polska historia, kultura i narodowa tożsamość. Obchody 89. rocznicy ogłoszenia Prawd Polaków spod Znaku Rodła będą sposobnością, by oddać hołd naszym rodakom, którzy w obliczu totalitarnego zagrożenia nie wyrzekli się swojego pochodzenia, języka i wiary.
Będą również okazją do przypomnienia młodemu pokoleniu, że miłość do Ojczyzny nie musi wyrażać się wyłącznie w wielkich słowach. Może oznaczać uczciwą pracę, odpowiedzialność za drugiego człowieka, wierność wartościom i gotowość do służby narodowej wspólnocie.
Dlatego warto już dziś włączyć się w przygotowania do przyszłorocznych uroczystości i wesprzeć działalność Fundacji Rodzina Rodła. Bo dziedzictwo naszych przodków przetrwa tylko wtedy, gdy znajdą się ludzie gotowi je pielęgnować i przekazywać dalej.
Jak skontaktować się z organizatorami?
Przyszłoroczne obchody odbędą się 7 marca 2027 roku we Wrocławiu. Szczegółowy program będzie opracowywany przy udziale zainteresowanych środowisk.
Osoby, szkoły, organizacje społeczne i instytucje chcące włączyć się w przygotowania mogą kontaktować się bezpośrednio z Zarządem Fundacji Rodzina Rodła.
Strona internetowa: https://rodzinarodla.org
Wsparcie działalności Fundacji: https://rodzinarodla.org/darowizna
