„Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy” – pod takim hasłem odbędzie się najbliższe, 536. już „Spotkanie i Dialog” we Wrocławiu. Gościem wydarzenia będzie była minister i europosłanka, a obecnie doradca Prezydenta RP Beata Kempa. Spotkanie odbędzie się w środę, 7 października o godz. 18.00 w auli Salezjańskiego Liceum Ogólnokształcącego przy ul. Bolesława Prusa 78. Październikowa debata będzie miała również szczególny wymiar historyczny – rozpocznie jubileuszowy, 50. rok działalności jednej z najstarszych wrocławskich inicjatyw dyskusyjnych.
Blisko pół wieku rozmów o Polsce, historii, Kościele, nauce i życiu społecznym. „Spotkanie i Dialog”, zainicjowane przez Lecha Stefana jeszcze w realiach komunistycznej Polski, wchodzi właśnie w pięćdziesiąty rok swojej działalności. Jubileuszowy cykl rozpocznie rozmowa z Beatą Kempą zatytułowana „Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy”.
Początek w środę, 7 października 2026 roku o godz. 18.00. Miejscem spotkania będzie aula Salezjańskiego Liceum Ogólnokształcącego przy ul. Bolesława Prusa 78 we Wrocławiu. Szkoła od lat jest jednym z miejsc, w których odbywały się kolejne posiedzenia klubu.
Historia „Spotkania i Dialogu” zaczęła się w październiku 1977 roku. Pomysłodawcą i niezmiennym organizatorem przedsięwzięcia jest Lechosław – Lech – Stefan, matematyk, działacz społeczny i uczestnik opozycji antykomunistycznej.
W realiach PRL podobna inicjatywa nie mogła funkcjonować jawnie. Pierwsze spotkania organizowano więc w prywatnym, 53-metrowym mieszkaniu Stefana. W największym pokoju potrafiło zgromadzić się nawet 20–30 osób. Rozmawiano o polityce, społeczeństwie, nauce i tematach pomijanych lub zakłamywanych przez oficjalną propagandę. Uczestnicy dzielili się informacjami zdobywanymi m.in. z Radia Wolna Europa, Głosu Ameryki czy wydawnictw drugiego obiegu.
Początkowo rytm był jeszcze szerszy: środy przeznaczano na rozmowy społeczne, polityczne i patriotyczne, a czwartki na tematykę naukową. Z czasem utrwaliła się tradycja spotkań w pierwszą środę miesiąca, z wakacyjną przerwą w sierpniu. Ta zasada obowiązuje do dziś.
Klub nie zakończył działalności po wprowadzeniu stanu wojennego. Lech Stefan wspominał, że już w styczniu 1982 roku uczestnicy ponownie się spotkali, mimo świadomości inwigilacji i ryzyka związanego z działalnością niezależną od komunistycznych władz.
Środowisko skupione wokół „Spotkania i Dialogu” nie ograniczało się przy tym do dyskusji. W latach 80. jego uczestnicy angażowali się w działalność „Solidarności”, kolportaż niezależnych wydawnictw, pomoc osobom represjonowanym oraz działalność Arcybiskupiego Komitetu Charytatywnego. W miejskich materiałach poświęconych Lechowi Stefanowi przypomniano również, że uczestnicy pomagali ukrywać poszukiwanych przez komunistyczne służby działaczy opozycji.
W uzasadnieniu jednego z wrocławskich wyróżnień samorząd określił „Spotkanie i Dialog” jako najstarszy działający do dziś klub dyskusyjny w Polsce, skupiający przede wszystkim konserwatywne i niepodległościowe środowiska Wrocławia.
Jednym z najważniejszych momentów w najnowszej historii inicjatywy było 500. „Spotkanie i Dialog”, zorganizowane 7 czerwca 2023 roku. Ze względu na jubileusz wyjątkowo przeniosło się ono do reprezentacyjnego Oratorium Marianum Uniwersytetu Wrocławskiego. Uroczystości poprzedziła Msza Święta w kościele uniwersyteckim, a główny wykład zatytułowany „Patriotyzm dnia dzisiejszego” wygłosił prof. Wojciech Polak. Patronat nad jubileuszem objął ówczesny premier Mateusz Morawiecki. Trzy lata później klub dociera do numeru 536. Październikowe spotkanie będzie miało znaczenie wykraczające poza jego numer.
Skoro pierwsze „Spotkanie i Dialog” odbyło się w październiku 1977 roku, to właśnie w październiku 2026 roku rozpoczyna się 50. rok funkcjonowania inicjatywy. Sam jubileusz 50-lecia przypadnie jesienią 2027 roku.
To niezwykła ciągłość przedsięwzięcia, które zaczynało jako niewielkie, konspiracyjne spotkanie kilkudziesięciu osób w prywatnym mieszkaniu, przetrwało stan wojenny, zmianę ustroju oraz kolejne dekady III Rzeczypospolitej, a dziś nadal odbywa się według wypracowanego przed laty rytmu.
Zmieniają się prelegenci i problemy, o których mówi się podczas spotkań. Niezmienna pozostaje natomiast sama idea – bezpośrednie spotkanie człowieka z człowiekiem i możliwość rozmowy o sprawach publicznych bez pośrednictwa ekranu czy mediów społecznościowych.
Gościem otwierającym jubileuszowy rok będzie Beata Kempa. To polityk od wielu lat związana z Dolnym Śląskiem. Ukończyła prawo administracyjne na Uniwersytecie Wrocławskim, była radną w Sycowie, posłanką na Sejm czterech kadencji oraz europosłanką w latach 2019–2024. Pełniła również funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, ministra – szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz ministra odpowiedzialnego za pomoc humanitarną. Obecnie znajduje się w gronie etatowych doradców Prezydenta RP Karola Nawrockiego.
We wrześniu reprezentowała Kancelarię Prezydenta podczas Dolnośląskiego Kongresu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, gdzie odczytała list prezydenta Karola Nawrockiego do uczestników wydarzenia. Temat jej wystąpienia podczas 536. „Spotkania i Dialogu” brzmi „Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy”.
Tytuł zapowiada rozmowę poświęconą sprawom państwa, społeczeństwa i współczesnych wyzwań stojących przed Polską. Zgodnie z wieloletnią tradycją klubu samo wystąpienie gościa ma być punktem wyjścia do dalszej rozmowy z uczestnikami.
