W sobotę, 24 października, przy Dworcu Głównym we Wrocławiu uroczyście otwarto skwer imienia ks. Stanisława Orzechowskiego „Orzecha”. W ten sposób miasto upamiętniło jednego z najbardziej rozpoznawalnych dolnośląskich duchownych, wieloletniego duszpasterza akademickiego, kapelana „Solidarności” i uczestnika antykomunistycznej opozycji. Uroczystość odbyła się w ramach obchodów 46. rocznicy protestu głodowego kolejarzy.
Skwer położony wzdłuż ulicy Peronowej, po zachodniej stronie Dworca Wrocław Główny, odtąd nosi imię ks. Stanisława Orzechowskiego. Jego uroczyste odsłonięcie odbyło się w sobotę o godzinie 17.00. To symboliczny hołd dla kapłana, który przez ponad pół wieku swojej posługi towarzyszył kolejnym pokoleniom wrocławian, a w najtrudniejszych latach komunistycznego reżimu odważnie wspierał ludzi upominających się o wolność i godność.
O planach upamiętnienia duchownego informowaliśmy już w sierpniu. Wówczas procedura nadania nazwy wymagała jeszcze zgody miejskich radnych. Ostatecznie Rada Miejska Wrocławia podjęła stosowną uchwałę 17 września. Dzisiejsza uroczystość stanowiła zwieńczenie tych starań.
Data odsłonięcia skweru nie jest przypadkowa. Wydarzenie zorganizowano w ramach obchodów 46. rocznicy protestu głodowego kolejarzy, który rozegrał się we Wrocławiu w październiku 1980 roku. Między 21 a 27 października 34 przedstawicieli kolejarskiej „Solidarności” z całej Polski prowadziło głodówkę w świetlicy Lokomotywowni Wrocław Główny. Protestowali przeciwko warunkom pracy i niewywiązywaniu się komunistycznych władz ze zobowiązań wobec pracowników kolei. Ich determinacja doprowadziła do podpisania 31 października porozumienia, uwzględniającego większość zgłoszonych postulatów.
Wśród protestujących znalazł się również ks. Stanisław Orzechowski. Duchowny nie ograniczył się do sprawowania posługi religijnej. Osobiście uczestniczył w głodówce, wspierał kolejarzy i odprawiał dla nich Msze Święte. Jego obecność stała się jednym z symboli solidarności Kościoła z ludźmi pracy w walce o należne im prawa. Właśnie tej historii poświęcono film dokumentalny „Orzech i kolejarze”, którego premierowy, otwarty pokaz zaplanowano bezpośrednio po odsłonięciu skweru, w sali sesyjnej na pierwszym piętrze Dworca Głównego.
Ks. Stanisław Orzechowski już wcześniej zapisał się w historii dolnośląskiej „Solidarności”. W sierpniu 1980 roku odprawił Mszę Świętą dla strajkujących robotników w zajezdni autobusowej przy ulicy Grabiszyńskiej, która stała się kolebką wrocławskiego ruchu solidarnościowego.
Po wprowadzeniu stanu wojennego wspierał internowanych działaczy opozycji, osoby represjonowane i ich rodziny. W parafii św. Wawrzyńca organizował cotygodniowe Msze za Ojczyznę, podtrzymujące ducha oporu wobec komunistycznej dyktatury.
Był również wieloletnim duszpasterzem ludzi pracy oraz opiekunem duchowym Dolnośląskiej Rodziny Katyńskiej. Jego działalność wykraczała daleko poza mury kościoła, a odwaga i bezpośredniość zjednały mu szacunek zarówno w środowiskach robotniczych, jak i akademickich.
Dla wielu mieszkańców Wrocławia „Orzech” pozostaje jednak przede wszystkim charyzmatycznym duszpasterzem akademickim. Przez 54 lata związany był z Duszpasterstwem Akademickim „Wawrzyny”, gdzie wychowywał kolejne pokolenia młodych ludzi.
Był również twórcą i wieloletnim głównym przewodnikiem Pieszej Pielgrzymki Wrocławskiej na Jasną Górę. Zapamiętano go jako kapłana niezwykle bezpośredniego, obdarzonego poczuciem humoru i umiejętnością docierania do ludzi niezależnie od ich wieku czy doświadczeń życiowych.
W uznaniu zasług dla miasta w 2015 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Wrocławia. Zmarł 19 maja 2021 roku, w wieku 81 lat. Skwer przy Dworcu Głównym jest kolejnym miejscem przypominającym o jego niezwykłej posłudze. Stanowi również trwałe świadectwo historii miasta, w którym Kościół, robotnicy i studenci wspólnie upominali się o wolność w czasach komunistycznego zniewolenia.
