Mija 37 lat od jednej z najbardziej tragicznych zbrodni schyłku XX wieku. W nocy z 3 na 4 czerwca 1989 roku chińskie wojsko krwawo stłumiło prodemokratyczne protesty na placu Tian’anmen w Pekinie. Według różnych szacunków życie straciły setki, a być może nawet tysiące osób domagających się wolności, praw obywatelskich i demokratycznych reform.
Wydarzenia te odbiły się szerokim echem na całym świecie, także w Polsce. Szczególną rolę odegrał wówczas Wrocław, gdzie w geście solidarności z chińskimi studentami powstał Obóz Żywego Protestu. Była to inicjatywa mieszkańców miasta, którzy nie chcieli pozostać obojętni wobec komunistycznej przemocy wymierzonej w ludzi walczących o podstawowe prawa i wolności.
W rocznicę masakry na placu Dominikańskim odbyły się uroczystości upamiętniające zarówno ofiary wydarzeń w Pekinie, jak i zaangażowanie wrocławian sprzed 37 lat. Uczestnicy spotkania wraz z młodzieżą wspominali dramatyczne wydarzenia z czerwca 1989 roku, składali znicze i przypominali o znaczeniu solidarności ponad granicami państw.
Historia Obozu Żywego Protestu jest dziś ważnym świadectwem tego, że mieszkańcy Wrocławia potrafili dostrzec wspólnotę losów narodów walczących z systemem komunistycznym. W czasie, gdy Polska sama wychodziła z dekad zniewolenia, wielu wrocławian uznało, że nie wolno milczeć wobec tragedii rozgrywającej się tysiące kilometrów od kraju.
O tamtych wydarzeniach przypomina również charakterystyczny pomnik rozjechanego roweru na placu Dominikańskim. Instalacja stała się symbolem pamięci o ofiarach masakry na placu Tian’anmen oraz wyrazem szacunku dla tych, którzy mieli odwagę upomnieć się o wolność. To jedyny na świecie pomnik tragedii, o której Chińska Republika Ludowa do dziś zabrania pamiętać i wspominać. Wrocławska instalacja to najprawdopodobniej jedyny taki pomnik na świecie.
Choć od tragicznych wydarzeń w Pekinie minęły już niemal cztery dekady, ich przesłanie pozostaje aktualne. Pamięć o ofiarach komunistycznych represji oraz o ludziach, którzy stanęli po stronie wolności, jest częścią dziedzictwa, którego nie wolno zapomnieć.
